De ziekte van Crohn is een chronische, vaak ingrijpende ontstekingsziekte van het maagdarmkanaal. Buikpijn, diarree, vermoeidheid, gewichtsverlies en een wisselende ziekteactiviteit bepalen voor veel mensen het dagelijks leven. Ondanks de vooruitgang in reguliere behandelingen – zoals ontstekingsremmers, immunosuppressiva en biologicals – blijft een aanzienlijke groep patiënten zoeken naar aanvullende ondersteuning. Niet omdat zij ‘tegen’ reguliere zorg zijn, maar omdat deze niet altijd voldoende verlichting biedt of gepaard gaat met forse bijwerkingen.

In die zoektocht komt medicinale cannabis steeds vaker in beeld. Met name full-spectrum cannabisextracten, en daarbinnen specifiek CBDa-rijke en THCa-rijke oliën, trekken de aandacht. In deze blog nemen we je mee langs de belangrijkste inzichten uit onderzoek en praktijk, gebaseerd op het werk en de analyses van Peter Vermeul, grondlegger van CBD Spain. Het doel: inzicht geven in waarom full-spectrum CBDa-olie bij Crohn interessant kan zijn – en waarom dit wezenlijk verschilt van geïsoleerde CBD-producten.

Crohn en cannabis: wat laat de wetenschap zien?

De afgelopen jaren is er een groeiend aantal studies verschenen naar het gebruik van cannabis bij inflammatoire darmziekten (IBD), waaronder Crohn. Klinische onderzoeken met THC-rijke full-spectrum cannabis laten zien dat een aanzienlijk deel van de patiënten duidelijke symptoomverbetering ervaart. In sommige studies bereikte bijna de helft van de deelnemers een klinische remissie en kon een deel zelfs stoppen met corticosteroïden.

Opvallend is wat er gebeurde toen onderzoekers een CBD-isolaat testten: daar bleef het effect uit. Geen significante verbetering van klachten. Dit contrast suggereert dat het therapeutische potentieel van cannabis bij Crohn niet zit in één enkele stof, maar juist in de samenwerking van meerdere cannabinoïden en plantstoffen.

Belangrijk om te benadrukken: de meeste studies laten vooral verbetering zien in symptomen (pijn, eetlust, slaap, algemeen welbevinden). De directe invloed op de onderliggende ontsteking is minder eenduidig aangetoond. Toch ervaren veel patiënten hun ziekte als beter hanteerbaar en rapporteren zij minder opvlammingen.

De vergeten kracht van cannabinoïdezuren (CBDa en THCa)

Wat full-spectrum extracten onderscheidt van verhitte of geïsoleerde producten, is de aanwezigheid van cannabinoïden in hun natuurlijke zuurvorm. In de levende plant komen cannabinoïden namelijk niet voor als THC en CBD, maar als THCa en CBDa. Pas door verhitting (decarboxylatie) veranderen zij in hun bekende neutrale vormen.

THCa: ontstekingsremming zonder ‘high’

Laboratoriumonderzoek laat zien dat THCa krachtige ontstekingsremmende eigenschappen bezit, specifiek in darmweefsel. In in-vitro modellen werd een duidelijke remming gezien van pro-inflammatoire mediatoren zoals IL-8 en COX-2. Opvallend: deze werking was sterker dan die van geïsoleerde CBD. THCa is bovendien niet psychoactief, wat het aantrekkelijk maakt voor mensen die helder willen blijven.

CBDa: meer dan een voorstadium

Ook CBDa verdient aandacht. Preklinisch onderzoek wijst op:

• Ontstekingsremmende eigenschappen (o.a. via COX-2-remming)

• Een sterk anti-misselijkheidseffect via serotonine-receptoren

• Mogelijke antibacteriële werking

Juist bij Crohn – waar misselijkheid, eetlustverlies en darmdysbiose een rol spelen – maakt dit CBDa bijzonder relevant.

Waarom full-spectrum werkt: het entourage-effect

Full-spectrum extracten bevatten niet alleen CBDa en THCa, maar ook andere cannabinoïdezuren (zoals CBGa), kleine hoeveelheden THC en CBD, én terpenen en flavonoïden. Deze stoffen beïnvloeden elkaar en versterken elkaars werking – een fenomeen dat bekendstaat als het entourage-effect.

Bij een complexe aandoening als Crohn is dat cruciaal. Verschillende componenten grijpen namelijk op verschillende processen aan:

• Ontstekingsroutes in de darmwand

• Pijn- en krampbeleving

• Eetlust en misselijkheid

• Stress, angst en slaap

Een isolaat kan hooguit één puzzelstukje beïnvloeden. Een echt full-spectrum extract werkt multimodaal.

Toedieningsvormen: olie, zetpillen en combinaties

In de praktijk gebruiken Crohn-patiënten verschillende vormen van full-spectrum extracten:

Oraal (druppels of capsules)

• Langduriger effect

• Geschikt voor dagelijks onderhoud

• Rauw (niet-verhit) extract behoudt CBDa en THCa

Rectaal (zetpillen)

• Lokale én systemische werking

• Betere opname van cannabinoïdezuren

• Nauwelijks psychoactief

• Met name interessant bij aantasting van het colon of rectum

Veel gebruikers combineren vormen: bijvoorbeeld overdag een CBDa-rijke olie en ’s avonds een andere samenstelling voor ontspanning en slaap.

Praktijkervaringen: meer kwaliteit van leven

Patiëntenervaringen vormen een rode draad door het onderzoek. Veel mensen met Crohn geven aan dat full-spectrum cannabisextracten hun leven ‘weer leefbaar’ maken. Minder pijn, beter slapen, weer eetlust en meer regie over het eigen lichaam.

Tegelijkertijd klinkt ook een belangrijke nuance: cannabis is geen vervanging van reguliere zorg, maar een aanvulling. Wie dit negeert, loopt het risico op terugval. De grootste winst lijkt te liggen in samenwerking – niet in tegenstelling.

De visie van Peter Vermeul

Volgens Peter Vermeul ligt de sleutel in echte full-spectrum extracten, met behoud van cannabinoïdezuren en onderbouwd met onafhankelijke testrapporten (CoA’s). In een markt waar ‘full-spectrum’ vaak een marketingterm is geworden, pleit hij voor transparantie en wetenschappelijke onderbouwing.

Zijn werk laat zien dat juist de zuurvormen van cannabinoïden, gecombineerd met het volledige plantenprofiel, een logische verklaring bieden voor de positieve ervaringen van veel Crohn-patiënten.

Tot slot

Full-spectrum CBDa-olie biedt geen wondermiddel, maar wél een veelbelovende aanvullende benadering voor mensen met de ziekte van Crohn. De combinatie van wetenschap, praktijkervaring en het entourage-effect maakt duidelijk waarom steeds meer patiënten en therapeuten hiernaar kijken.

Wil je dieper de wetenschap in, inclusief bronverwijzingen en onderzoeksdetails? Lees dan het volledige artikel waar het onderzoek van Peter Vermeul centraal staat.

• Full Spectrum Cannabisextracten bij de ziekte van Crohn -pdf NL
• Full Spectrum Cannabis extracts for Crohn's disease - pdf EN

CBD & Herb – kennis, natuur en nuance.